در جامعه امروزی، اتومبیل نقش مهمی را در زندگی ایفا میکند. با وجود اتومبیلهای گوناگون مراقبت پلیس و توجه به گواهی نامه نداشتن بعضی در بازار کمتر کسی وجود دارد . که خود را بینیاز از داشتن این وسیله ببیند. در این میان تصادفات رانندگی در زمرهی سرگرمیهای اسفبار ساکنان شهرهای بزرگ شده و خانوادههای زیادی هستند. که از این وسیله خطرناک آسیب دیدهاند. حال ممکن است رانندهها، حتماً مالک نباشد. سوال اصلی این است که مسئولیت با کیست. بعضی از رانندگان هم که فرار میکنند .

برخی از رانندگانی که پس از تصادف به محض آنکه با یک دودوتا چهار تای ساده میفهمند. مقصرند یا گواهی نامه نداشتن و قبل از حضور پلیس فرار را بر قرار ترجیح میدهند. و از صحنه میگریزند. اما سوال اینجاست که قانونگذار در ماده 719 کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی در باره این افراد چه میگوید.
قانون اشاره میکند:
هر گاه مصدوم احتیاج به کمک فوری داشته و راننده با وجود امکان رساندن مصدوم به مراکز درمانی و یا استمداد از مأمورین انتظامی (پلیس )از این کار خودداری کند.و یا به منظور فرار از تعقیب، محل حادثه را ترک و مصدوم را رها کند .حسب مورد به بیش از دو سوم حداکثر مجازات مذکور در مواد (714) و (715) و (716) محکوم خواهد شد و دادگاه نمیتواند. در مورد این ماده اعمالکیفیت مخففه کند.
تبصره ها :
تبصره 1: راننده در صورتی میتواند برای انجام تکالیف مذکور در این ماده وسیله نقلیه را از صحنه حادثه حرکت دهد که برای کمک رسانیدن به مصدوم توسل به طریق دیگر ممکن نباشد.
▪️تبصره 2: در همه موارد مذکور هرگاه راننده مصدوم را به نقاطی برای معالجه و استراحت برساند. یا مأمورین (پلیس ) مربوطه را از واقعه آگاه کند و یا به هر نحوی موجبات معالجه و استراحت و تخفیف آلام مصدوم را فراهم کند. دادگاه مقررات تخفیف را دربارهی او رعایت خواهد کرد.
و اما مواد قانونی برای مجازات فرد خاطی:
ماده714 هر گاه بیاحتیاطی یا بیمبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده (اعم از وسایط نقلیه زمینی یا آبی یا هوایی) یا متصدی وسیلهٔ موتوری منتهی به قتل غیرعمدی شود مرتکب به شش ماه تا سه سال حبس و نیز به پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیهٔ اولیای دم محکوم میشود.
بهتر است بدانید که :
تبصره: اظهار نظر کارشناسی در خصوص تشخیص بیاحتیاطی یا بیموالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت در مورد سوانح مربوط به وسایل نقلیهٔ زمینی، آبی و هوایی حسب مورد اداره راهنمایی و رانندگی، شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، سازمان بنادر و کشتیرانی و سازمان هواپیمایی کشوری میباشد.
ماده715 هر گاه یکی از جهات مذکور در مادهٔ (714) موجب مرض جسمی یا دماغی که غیرقابل علاج باشد . یا از بین رفتن یکی از حواس یا از کار افتادن عضوی از اعضای بدن که یکی از وظایف ضروری زندگی انسان را انجام میدهد. یا تغییر شکل دایمی عضو یا صورت شخص یا سقط جنین شود . مرتکب به حبس از دو ماه تا یک سال و به پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدوم محکوم میشود.
ماده716 هر گاه یکی از جهات مذکور در مادهٔ (714) موجب صدمهٔ بدنی شود. که باعث نقصان یا ضعف دایم یکی از منافع یا یکی از اعضای بدن شود. و یا باعث از بین رفتن قسمتی از عضو مصدوم گردد. بدون آن که عضو از کار بیفتد یا باعث وضع حمل زن قبل از موعد طبیعی شود. مرتکب به حبس از دو ماه تا شش ماه و پرداخت دیه در صورت مطالبه از ناحیه مصدوم محکوم خواهد شد.

فرار از صحنه تصادف
مرجع رسیدگی به قتل غیرعمدی و یا ایراد صدمه بدنی ناشی از تصادف دادسرای محل وقوع جرم میباشد. مجروح ویا مضروب یا وراث مقتول ناشی از تصادف می توانند. علیه بزهکار و یا مقصر در دادسرای عمومی محل وقوع جرم شکایت نمایند.
- نکته اول : به خسارت مالی در تصادفات در دادسرا رسیدگی نمی شود و برای اخذ خسارت، زیاندیده باید طبق بخش اول این مقاله اقدامات قانونی را انجام دهد.
- نکته دوم : دیه به زیاندیده در هر صورت مقصر باشد یا نباشد پرداخت میگردد، لیکن محل پرداخت دیه متفاوت است.
- نکته سوم: شاکی جهت صدور قرار جلب به دادرسی در دادسرای محل وقوع بزه باید موارد ذیل را تسلیم مرجع رسیدگی( دادیار یا بازپرس) نماید:
- الف- کروکی تصادف
- ب- گزارش اورژانس ویا مرکز درمانی تحت معالجه بزه دیده
- ج- گزارش مرجع انتظامی ( پلیس 110 ) و بررسی گواهی نامه نداشتن
- د- گواهی قطعی پزشک قانونی؛ اگر پزشک قانونی در اولین معاینه مجروح و یا مضروب نتواند. میزان جراحات وارده را تعیین نماید طول درمان نوشته و برای تعیین جراحات دقیق وقت معاینه مجدد تجویز می نماید.
