ارز دیجیتال بیت کوین چیست؟ (Bitcoin)
بیت کوین نوعی ارز مجازی است که با رسیدن قیمتش به ۱۳ هزار دلار در اوایل سال ۲۰۱۸، به شهرت و شکوفایی زیادی رسید. این ارز دیجیتال، ترکیبی بود از خلاقیت، پشت سر گذاشتن موانع قانونی و کنار زدن واسطهها در امور مالی و بانکی مختلف که تراکنشهای مالی را در سطحی بینالمللی مقدور میساخت. به همین خاطر در مدت کوتاه ظهورش توانست توجه زیادی را به سمت خود جلب کند.
بعد از «Bitcoin» رمزارزهای بسیاری پا به دنیا گذاشتند که ویژگیهایی شبیه به آن داشتند و دارند. کریپتوکارنسیها یا رمزارزها ویژگیها و ظرفیتهای فوقالعادهای دارند و به همین دلیل است که با گذشت حدود ۱۰ سال از روی کار آمدنشان شهرت زیادی پیدا کردهاند.
کریپتوکارنسیها در بستر شبکهای بزرگ فعالیت میکنند که به آن «بلاک چین» میگویند. این شبکه، کاربران بسیار زیادی دارد و نمیتوان در دادههای آن دخل و تصرف کرد.
«گسترده بودن»، «تعداد زیاد کاربران»، «نبود امکان تخلف و تقلب در شبکه» و «نبود ناظری بر شبکه» آن را به محیطی آزاد و اثربخش برای فعالیتهای ارتباطی در حیطههای گوناگون بدل میسازد.
به عبارت دقیقتر «Bitcoin» در بستر شبکه غیرمتمرکز بلاک چین فعالیت میکند.
تعریف Bitcoin
بیت کوین و کریپتوکارنسیهای دیگر، خطوطی از رمزهای رایانهای هستند که ارزش پولی دارند. این خطوط رمز با رایانههای قوی و همراه با مصرف زیاد انرژی برق تولید میشوند. به کریپتوکارنسیها «ارز دیجیتال» هم گفته میشود.
این ارزها، شکلی از پولهای دیجیتالی هستند که با محاسبات ریاضیاتی پیچیده خلق میشوند. شاید سوال کنید که «کریپتو» در واژه کریپتوکارنسی به چه معنا است و اصلا از کجا میآید؟ این واژه از «کریپتوگرافی» گرفته شده است.
کریپتوگرافی به فرایندی گفته میشود که از خلق سکههای جدید محافظت میکند.
نکته مهمی که درباره ارزهای دیجیتال وجود دارد، نبود نظارتهای مرکزی بر آنها است. به زبان ساده، هیچ دولت، نهاد و اُرگانی روی این ارزها نظارت ندارد و در بستر شبکهای کاملا آزاد، بیسانسور و بیمانع فعالیت میکنند.
دولتهای مختلف در کشورهای گوناگون، هنوز نمیدانند که باید چه واکنشی نسبت به ارزهای دیجیتال داشته باشند.
برخی از آنها، با ممنوع کردن فعالیت در این عرصه به دنبال محدود کردن آثار آن هستند و برخی دیگر تلاش میکنند تا آن را بهتر درک کرده و با شناختش از ویژگیها و ظرفیتهایی که دارد، نهایت استفاده را ببرند.
سفری کوتاه در تاریخچه بیت کوین
«Bitcoin» نخستین ارز دیجیتالی است. هیچکس نمیداند که چه کسی آن را ساخته است. البته این موضوع تازهای نیست. چون بیشتر ارزهای دیجیتالی در سکوت تولید میشوند.
گفته میشود که سازنده بیت کوین، فردی به نام «ساتوشی ناکوموتو» (Satoshi Nakomoto) است. دقیقا مشخص نیست که ساتوشی ناکوموتو واقعا یک فرد است یا گروهی از افراد تحت این نام، اقدام به تولید «Bitcoin» کردهاند.
بعد از تولد این رمزارز، دیگر خبری از ساتوشی ناکوموتو به گوش نرسید. مدتی بعد، رمزارزهای متفاوت دیگری مانند «لایتکوین»، «اتریوم» و… هم به دنیا معرفی شدهاند.
یکی از مزایای اصلی «Bitcoin» این است که میتوان آن را در حالت آفلاین هم در یک سختافزار امن ذخیره کرد. به این حالت، «ذخیره سرد» گفته میشود. با وجود ذخیره سرد، امکان به سرقت رفتن رمزارزها به صفر میرسد.
ذخیره سرد، در مقابل «ذخیره گرم» قرار دارد. ذخیره گرم، نوعی ذخیرهسازی است که طی آن، دادهها روی سطح اینترنت ذخیره میشوند و در نتیجه، امکان به سرقت رفتن آن به وجود میآید.
Bitcoin چگونه کار میکند؟
بیت کوین یک دارایی دیجیتال است که بر بستر شبکه بلاک چین پیادهسازی شده است. بلاک چین یک سیستم به اشتراک گذاری اطلاعات است که همه افراد حاضر در آن شبکه به این اطلاعات که در دفتر کل نگهداری میشوند دسترسی دارند.
در سیستم بانکداری فقط بانک از نقل و انتقال دارایی و تمام جزئیات آن باخبر میشود، اما در بلاک چین این اطلاعات در دفتر کل مرکزی که همه به آن دسترسی دارند ثبت میشود.
در هر اشتراکگذاری کد فرستنده، کد گیرنده و مبلغ ارسالی مشخص میشود، در دفتر ثبت میگردد و تا ابد امکان رجوع به آن وجود دارد. حجم فعلی دفتر «Bitcoin» به بیش از ۳۲۰ گیگابایت رسیده است.
هر کیف پول یک سیستم امنیتی قوی دارد که از دو کد تشکیل شده است، یک کلید خصوصی و یک کلید عمومی. هر تراکنشی که در شبکه رمزارزها انجام میشود با کلید خصوصی شما که بر اساس یک سیستم رمزنگاری خیلی قوی تولید شده است، امضا میگردد.
توجه داشته باشید فقط شما به کلید خصوصی دسترسی دارید ولی هنگامی که تراکنش در دفتر مرکزی ثبت شود، افراد میتوانند آن تراکنش را بر اساس کلید عمومی مشاهده کنند.
بیت کوین چه مزیتهایی دارد؟
- دیجیتالی بودن
«Bitcoin» یک ارز کاملا مجازی است که معادل فیزیکی ندارد. به همین دلیل برای ذخیره آن به فضای خاصی نیاز ندارید.
- شفاف است
تمام تراکنشهای این رمزارز در دفترکلی که همه به اطلاعات آن دسترسی دارند ثبت میشود. هر کیف پول یک کلید خصوصی و یک کلید عمومی دارد. کلید عمومی در تراکنشهای ثبت شده قابل مشاهده است. با مراجعه به دفترکل مرکزی میتوان میزان دارایی را مشاهده کرد.
- امنیت بالایی دارد
این رمزارز روی شبکه بلاکچین که با استفاده از پروتکلهایی خاص، امنیت آن تضمین میشود کار میکند. نودها (چه نودهای معمولی و چه ماینرها) با پیروی از یک سری دستورات خاص به تایید یا رد تراکنش میپردازند. همچنین نودهای استخراجکننده یا ماینر، نقش اساسی در امنیت شبکه دارند.
- غیرمتمرکز است
بر خلاف ارزهای فیات رایج در کشورها، ارز دیجیتال، تحت نظارت هیچ سازمان یا دولتی نیست. میتوان این ویژگی را به طور همزمان، نقطه قوت و ضعف آن به شمار آورد. چون به دلیل نبود نظارت بر این سیستم، گزینهای مناسب برای کلاهبرداری به شمار میرود؛ کما اینکه تا به امروز بارها این اتفاق افتاده است.
- سرعت بالا و کارمزد کم
نقل و انتقال دارایی توسط این رمزارز در مدت زمان کوتاهی انجام میشود. این در حالی است که اگر تجار بخواهند به صورت بینالمللی نقل و انتقالات مالی داشته باشند باید چند روز منتظر بمانند.
گذشته از این، کارمزد انتقال ارزهای دیجیتال، بسیار کمتر از انتقال ارزهای فیات است. البته با افزایش سختی شبکه، کارمزد ارزهای رمزنگاری شده هم روندی صعودی به خود گرفته است.
- تضمین انجام تراکنش
تراکنشهای صورت گرفته در شبکه بیت کوین به هیچ عنوان لغو نمیشوند. به همین دلیل اگر شما رمزارز خود را اشتباها به شخصی که نمیشناسید بفرستید دیگر امکان برگشت ارزهای دیجیتالی شما وجود ندارد. ولی اگر فرد را بشناسید تنها با ارسال مجدد فرد، ارزهای شما بازگردانده میشوند.
این ویژگی برای تضمین انجام تراکنش به شبکه اضافه شده است. به این ترتیب، گیرنده به هیچ عنوان نمیتواند ادعا کند که رمزارزها را دریافت نکرده است.