سربازی
واژه سرباز از دو بخش سر+ باز درست شده است.
که واژه سر همان سر و جان انسان است و واژه باز هم فعل یافتن و از دست دادن است.
و در مجموع به معنای کسی است که سر و جان خود را در راه هدفش فدا می کند.
عمل سربازی که در اشعار متعددی از بزرگان عرصه ادب این سرزمین از جمله حافظ، سعدی، مولوی، عطار و غیره آمده.
در بیان بالاترین مرتبه و درجه اخلاص و از خود گذشتگی در راه عشق بیان گردیده. یکی از والاترین و پاکترین مفاهیم محسوب می گردد.
که در فرهنگ ایران و حتی جهان تداعی کننده والاترین، وسیعترین و عمیقترین مفاهیم انسانی است.
در همه کشورها تلاش بر آن است که با ابزارهای مختلف بتوانند آنچنان که شایسته و بایسته است از سربازان خود تکریم کنند.
و برای این امر از سازو کارهای قانونی نیز استفاده می کنند .
از جمله در کشور ایالات متحده که در میان 15 وزارتخانه یک وزارتخانه تحت عنوان وزارت امور سربازان از جنگ بازگشته یا همان کهنه سربازان
(united states department of veteran affairs) اختصاص دارد .
که با تمام ابعاد سیاسی و قانونی برای رسیدگی به ابعاد مطرح برای سربازان بازگشته از جنگ اختصاص یافته است.
امور سربازان
وزیر امور سربازان تمام ساختارها و زیر مجموعه های قانونی برای انجام وظایف محوله را دارا می باشد.
و هیچ محدودیتی در این زمینه یعنی تکریم و رفع نیازهای معنوی و مادی سربازان بازگشته از جنگ وجود ندارد.
توضیح آنکه تمامی وظایف وزارتخانه تا قبل از این، به عهده ارتش ایالات متحده امریکا می باشد.
به این معنا که تا زمانی که یک سرباز با هر رتبه و جایگاعی در حال انجام وظایف سربازی است.
توجه به نیازهای مادی و معنوی او وظیفه ارتش این کشور محسوب می گردد .
اما به محض اینکه یک سرباز از خدمت نظامی خارج می گردد این وظیفه به وزارتخانه یاد شده محل می گردد.
بنابر این منصب سربازی واجد بالاترین تکریم و احترام و توجه در نظام سیاسی و قانونی کشور ایالات متحده می باشد.
سرباز کهنه
در کشور ایالات متحده هیچ روز تعطیل ملی وجود ندارد.
و دولت فقط اختیار قانونی اعلام تعطیلی برای شهر واشنگتن دی سی و کارکنان خود را دارد و نه بیشتر.
ایالات مختلف نیز هیچ اجبار قانونی برای تبعیت از تعطیلات فدرال ندارند.
و می توانند راسا در مورد تبعیت از تعطیلات فدرال تصمیم بگیرند .
مجموع تعطیلات فدرال امریکا 12 مورد است .که یکی از این تعطیلات دوازده گانه که تقریبا توسط تمامی ایالات امریکا رعایت می گردد تعطیلی 11 نوامبراست.
تحت عنوان روز کهنه سربازان که شامل تمام سربازان فارغ از خدمت نظامی می گردد.
برای مثال
در کشور ایالات متحده که به عنوان یک نمونه در این مقاله مورد بررسی قرار می گیرد.
همانگونه که ملاحظه شد مهم ترین ساختارهای سیاسی و ابزارهای قانونی برای حمایت و تکریم سربازان چه در ارتش و چه در دولت پیش بینی شده است.
یکی از ویژگی های سرباز فارغ از زتبه و درجه، فرمان پذیری اوست.
یک سرباز برای انجام وظایف قانونی از جان خود مایه می گذارد و طبعا برای او هیچ تفاوتی در نوع وظایف محوله وجود ندارد.
یک سرباز ممکن است وظیفه حفظ و صیانت از سرحدات (مرزها) را بر عهده داشته باشد.
و یا وظیفه ارائه خدمت در یک اداره دولتی. در هر حال او عنوان پر افتخار سرباز را همواره با خود دارد.
زمانی در قالب لباس نظامی و اسلحه به دست و زمانی دیگر با لباس خدمت راهور هیچ تفاوتی در ماهیت سربازی نمیکند.
چرا که همانگونه ذکر شد یک سرباز مطیع اوامر نظامی است.
که اتفاقا طبق مواد 37 و 38 قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح و آیین نامه های مرتبط، مد نظر قانون گذار بوده.
و عدم اطاعت پذیری یک سرباز دارای تبعات حقوقی خواهد بود.
سرباز وطن
پس دو ویژگی مهم سربازی که همانا جان فشانی و اطاعت پذیری است.
جزء بدیهیات و ذات سربازی محسوب و در اطلاق این ویژگیها تقریبا هیچ تردیدی وجود ندارد.
اما سوالی که مطرح می گردد اینکه وظیفه حمایت و بستر سازی برای رشد و تعالی شئونات سربازان با کیست؟
قانون گذاران، دولت، قوه قضائیه، نیروهای مسلح و یا مردم؟
کدام یک وظایف پر رنگتری دارند؟
آیا انجام وظیفه یکی از ایشان منوط به انجام وظیفه از سوی دیگری است؟
و یا هر یک از آنها صرف نظر از مهیا بودن شرایط و مقدمات
در هر حال مکلف زمینه سازی و حفظ احترام و تکریم سرباز است؟
طبعا همه آحاد جامعه واقفند که سرباز حافظ امنیت مرزهاست.
اما تا زمانی که امنیت و کرامت سرباز در داخل مرزها مورد توجه همه مسئولین و مردم قرار نگیرد قطعا کشور دچار مشکلات عدیده ای خواهد شد.
یادمان نرود که سرباز نماد عینی و واقعی یک ملت است.
و به قولی زینت یک کشور.
وقتی به یک سرباز بی احترامی می شود دارای معانی متعددی است:
بی احترامی
اول آنکه فراموش کرده ایم که در صورت وقوع هر نوع مشکل امنیتی مثل وقوع جنگ همه کشور پشت سر سربازان خواهیم ایستاد.
و از او انتظار خواهیم داشت که سینه خود را سپر بلا کند.
حال اگر جایگاه سربازی مورد توجه نباشد و او احساس واقعی یک سرباز(که به واقع نور چشم هر ملت و کشور باید باشد) را نداشته باشد
و تکریم نشود خواسته یا نا خواسته عملا آینده خود را به خطر انداخته ایم.
دوم اینکه بی احترامی، توهین، برخورد یا هر اقدامی مجرمانه با یک سرباز نه فقط بی حرمتی به یک شخص نظامی است.
بلکه توهین و بی حرمتی به نماد یک کشور است.
چرا که همانگونه که همگی اذعان دارند پرچم دار و نماد عینی هر کشوری بخش نظامی و جوهره و واقعیت بخش نظامی سربازان آن کشور هستند.
در واقع نیروهای مسلح یک کشور برخاسته از ملت بوده و کسی جز ملت نیست.
از اینجا معلوم می گردد که رعایت شئونات و احترام یک سرباز در واقع احترام به خود ملت است.
چرا که آن سرباز فرزند واقعی و نماد ملتی است که از آن برخاسته است.
در جنگ
سوم آنکه بر اساس کنوانسیون ژنو برای حمایت از اسرای جنگی مصوب 1328 (Convention of Geneva 1949) که همه کشورها از جمله کشور ما آن را پذیرفته است.
حتی دشمنان، که در حال جنگ با یکدیگر هستند حق توهین و بی احترامی به سربازان یکدیگر که اسیر شده اند ندارد.
و این کار در صورت اثبات، در دادگاه صالح قابل رسیدگی است .
حال که رعایت احترام سربازان برای دشمن یک وظفیه است .
چگونه می تواند توسط هم وطن او مورد بی توجهی قرار بگیرد.
سربازی اجباری

چهارم آنکه نظامی گری در کشورهای پیشرفته عموما اختیاری بوده.
و اجباری برای گذراندن دوره نظامی تحت عنوان خدمت نظام وظیفه شبیه آنچه در کشورمان شاهد هستیم وجود ندارد.
(حدود 55 کشور) در واقع درکشور ما تمام مردان قانونا مکلفند در سن خاصی، خود را برای گذراندن یک دوره حدودا دو ساله ( کمتر یا بیشتر) به بخش نظام وظیفه معرفی کنند.
این یک وظیفه عمومی است که برای همه مردان پیش بینی شده است.
اما فارغ از این وظیفه قانونی، آنچه لازمه حفظ اعتماد عمومی به عنوان و جایگاه سرباز ایجاب می نماید.
آن است که هر چه بیشتر این جایگاه تکریم و در حفظ و صیانت از شئونات آن کوشید.
که اگر غیر از این باشد مشکلاتی مثل نگاه منفی به سربازی و تلاش برای به اصطلاح فرار از آن تبدیل به گرایش عمومی خواهد شد.
در این صورت کاملا طبیعی خواهد بود اگر در میان مردم هیچ شان جایگاه والایی برای سرباز و سربازی شکل نگیرد.
در جایی که خود مسئولین بخش نظامی در نوع بکارگیری و استفاده از نیروی جوانی این عزیزان گاها به خطا رفته.
و از آنها در اموری که اساسا کارکرد نظامی ندارد استفاده می شود.
که با این وصف باید گفت اگر مسئولین بخش نظامی و فرماندهان، خود بانی و پرچمدار حفظ حقوق و جایگاه سربازان به معنی اخص کلمه، نباشند
از دیگران کمتر می توان انتظار داشت.
جایگاه یک سرباز
طبعا اگر انتظار داریم جوانان این مرز بوم با عشق و علاقه و افتخار لباس مقدس سربازی را به تن کنند.
باید یک باز بینی اساسی در نگاهمان به این مقوله داشته باشیم .
حتی استفاده از الفاظی مثل اجباری توسط قانون گذار و مسئولان در جامعه تبدیل به الفاظ با بار منفی می گردد.
که همه ما از انها آگاهیم بنابراین:
1-جایگاه سرباز بالا تر از آن است که در هر جایی که کمبود نیرو احساس شد از سرباز باری به هر جهت استفاده گردد.
شان سرباز شان یک نظامی بی کم و کاست است.
2-قوانین حمایتی از حقوق سربازان به نحو موثر و شایسته ای مورد توجه قرار گیرد.
3-پرداخت حقوق سرباز نباید بصورت فاحش تبعیض آمیز با پرسنل کادر نیروی مسلح باشد .
چرا که این نگاه چرا که این نگاه تبعیض آمیز در هر جای دیگری موجب مهیا شدن نگاه های منفی و تحقیرآمیز خواهد بود.
که اگر غیر از این باشد شاکله نیروی مسلح ساختار منسجم و مقتدری که باعث گردد تا سربازان از جان دل مایه بگذارند نخواهد بود.
4-بخش نظام وظیفه نیروی مسلح چتر حمایتی خود را تا پایان خدمت و حتی پس از آن نباید از سر سربازان وظیفه بردارد.
این حمایت ها به ویژه در بخش های قضائی-سازمانی-حقوق و دستمزد-بررسی جایگاه سازمانی ایشان تکریم و ترویج جایگاه والای سربازا.
تلاش برای حمایت مالی و اجتماعی و روحی و پزشکی و غیره از ایشان حتی پس از پایان خدمت سربازی حداقل تا مدت زمان مشخص.
خدمت سربازی
5-تشکیل پرونده خدمتی و احراز ویژگی های سربازان در طول خدمت و معرفی ایشان به مراکز مختلف اداری، صنعتی و تجاری جهت اشتغال.
6-تلاش برای احساس کرامت در سربازان از طریق ارائه خدمات رفاهی .
و توجه به مشکلات حین خدمت ایشان و خانواده ها یشان(پدر-مادر-همسر-فرزند).
7-برگذاری مراسم ها و یاد بود هایی که بیانگر و تداعی کننده جایگاه والای این عزیزان در سطح جامعه بصورت ادواری باشد.
8-تلاش برای ثبت یک روز مشخص در تقویم رسمی کشور بنام روز سرباز .
و معرفی این جایگاه به عموم مردم و مسئولین و حتی المقدور تعطیل عمومی این روز با تکریم از کهنه سربازان در حضور سربازان جوان.
در این میان نقش قانون گذاران در تلاش برای ارتقا فوری و قابل توجه جایگاه سربازان وطن بیش از پیش مورد توجه و ضروری است.
پس نماینده محترم مجلس اگر بر دست سرباز وطن بوسه نمی زنی حداقل بر صورتش سیلی نزن.