ترک زناشویی از طرف مرد و زن

خانواده، نهاد بسیار مقدسی است که در شرع مقدس و دین مبین اسلام، بسیار بر تشکیل و حفظ آن، تاکید شده است. اهمیت این امر، به اندازه ای بوده که پیامبر اسلام، انجام آن را تکمیل نیمی از دین می داند. زمانی که زنان و مردان، به واسطه عقد نکاح، به زوجیت یکدیگر در می آیند، در برابر یکدیگر، دارای حقوق و تکالیفی می شوند. قانون مدنی نیز برگرفته از شرع مقدس، حقوق و تکالیف زنان و مردان، در برابر یکدیگر را مشخص کرده است و آنان را بر حسن اخلاق و تلاش برای استواری مبانی خانواده ملزم می کند.

از جمله وظایفی که زنان و مردان، در برابر یکدیگر دارند، ایجاد رابطه زناشویی، با یکدیگر است و قانون گذار، بسیار بر آن تاکید دارد. اما در مواردی، زنان یا مردان، به علل مختلف، اقدام به ترک زناشویی، نسبت به یکدیگر می نمایند و سبب ایجاد عسر و حرج برای یکدیگر می شوند. ترک زناشویی از طرف مرد و زن، آثار حقوقی خاصی را به دنبال دارد که هر یک از زن و مرد، در صورت ترک زناشویی، با آن روبرو خواهند شد.

از این رو، در این مقاله، قصد داریم، در خصوص ترک زناشویی از طرف مرد و زن صحبت کنیم؛ سپس، آثار ترک زناشویی از طرف هریک از مرد و زن را توضیح دهیم. چنانچه، پیرامون این موضوع، سوالاتی دارید، با ما همراه باشید.

ترک زناشویی از طرف مرد

به محض وقوع عقد نکاح، هریک از زن و مرد، دارای حقوق و تکالیفی در برابر یکدیگر می شوند که باید، در راستای هرچه بهتر انجام تکالیف خود بکوشند. از جمله وظایفی که هر زن، در مقابل مرد خود و هر مرد، در مقابل زن خود دارد، ایجاد رابطه زناشویی یا مقاربت است که گرچه در قانون، در این خصوص، برای زنان، اشاره مستقیمی وجود ندارد، اما در شرع، این موضوع، یکی از حقوق و یکی از نیازهای اساسی زنان شناخته شده و باید نسبت به آن، توجه لازم از سمت مردان صورت گیرد.

اما، در مواردی، پیش می آید که علی رغم اینکه در شرع و در قانون مدنی، بسیار بر داشتن رابطه زناشویی مرد و زن، تاکید شده، مرد و زن، از انجام آن خودداری کرده و به دلایل مختلف، اقدام به ترک زناشویی، نسبت به یکدیگر می نمایند. این عمل، آثار حقوقی خاص خود را برای هریک از زوجین، به دنبال خواهد داشت. در این قسمت، قصد داریم، در خصوص ترک زناشویی از طرف مرد صحبت کنیم.

قبل از بررسی مساله ترک زناشویی از طرف مرد، بهتر است بررسی کنیم که از منظر قانونی، پس از انعقاد عقد نکاح، تکالیفی که مردان در برابر همسران خود دارند، چه می باشد و به عبارتی، چه حقوقی برای زنان، ایجاد می شود و سپس، به بررسی ترک زناشویی از طرف مرد بپردازیم و بگوییم که از منظر قانون مدنی، این عمل، چه تبعاتی خواهد داشت.

مهریه، نفقه، اجرت المثل و تنصیف اموال، در صورت پذیرش شرط آن از سوی مرد در عقد نامه، از جمله حقوقی است که به محض وقوع عقد نکاح دائم، برای زنان ایجاد می گردد. ایجاد رابطه زناشویی نیز، یکی دیگر از حقوق زنان است که علی رغم اینکه در قانون، اشاره ای به آن نشده، با توجه به تاکید شرع بر آن و با توجه به اینکه قانون ما برگرفته از شرع است، باید آن را به عنوان حق قانونی زنان، لحاظ کرد.

ترک زناشویی از طرف مرد، به این معنا است که شوهر از انجام مقاربت جنسی، با همسر شرعی و قانونی خود، خودداری کند. همانطور که گفتیم، با توجه به شرع، انجام زناشویی، از حقوق زنان نیز می باشد و ترک زناشویی از طرف مرد، می تواند از مصادیق عسر و حرج زن در قانون مدنی لحاظ شود و در صورت اثبات  آن، زن می تواند اقدام به درخواست صدور حکم طلاق، به واسطه عسر و حرج ایجاد شده، نماید. شایان ذکر است، از آنجا که این ترک، از جانب مرد صورت می گیرد، در طول رابطه زوجیت، نفقه زن، همچنان بر عهده مرد است.

پس از توضیح ترک زناشویی از طرف مرد و ذکر حقوق ناشی از عقد نکاح دائم برای زنان، در ادامه، به بررسی ترک زناشویی از طرف زن و تبعات و آثار حقوقی آن خواهیم پرداخت.

ترک زناشویی از طرف زن

در قسمت قبل، به توضیح ترک زناشویی از طرف مرد پرداختیم و گفتیم که علی رغم اینکه در قانون، اشاره مستقیمی در خصوص این موضوع، برای زنان نشده، با توجه به تاکید شرع، بر آن و با در نظر گرفتن اینکه قانون ما برگرفته از شرع است، باید آن را به عنوان حق قانونی زنان، لحاظ کرد. همچنین، اشاره کردیم، ترک زناشویی از طرف مرد، می تواند، سبب طلاق عسر و حرج از سمت زن شود. پس از توضیح در خصوص ترک زناشویی از طرف مرد، در این قسمت، قصد داریم به بررسی ترک زناشویی از طرف زن بپردازیم.

همانگونه که به موجب عقد نکاح، زنان، دارای حقوق مخصوص به خود می شوند، مردان نیز بعد از عقد نکاح، حقوق مخصوص به خود را پیدا کرده و زنان، تکالیفی در برابر شوهرانشان، به موجب قانون، خواهند داشت. از جمله تکالیف زنان در برابر شوهران شان، تمکین عام و تمکین خاص می باشد که ترک آن، سبب ناشزه شناخته شدن زن، و عدم تعلق نفقه به او می گردد.

تمکین عام، به معنای تحت امر شوهر بودن و تبعیت از اوامر و دستورات شوهر می باشد. به گونه ای که زنان، برای خروج از منزل نیز نیازمند کسب رضایت و اجازه شوهر خود هستند. تمکین خاص نیز به معنای برقراری رابطه زناشویی یا مقاربت جنسی با مرد است. زنی که از تمکین عام و خاص، استنکاف ورزد، ناشزه است و در صورت اثبات، از نفقه زن برخوردار نخواهد شد.

ترک زناشویی از طرف زن، به معنای ترک تمکین خاص می باشد. همانگونه که گفتیم، در صورتی که زن، اقدام به ترک تمکین خاص کند، ناشزه شناخته خواهد شد و مطابق قانون، از نفقه که از حقوق مالی و قانونی زنان است، محروم می گردد. شایان ذکر است، چنانچه، مرد، نشوز زن را به واسطه ترک زناشویی از طرف زن اثبات کند، می تواند با این دلیل، از دادگاه، تقاضای تجویز ازدواج مجدد داشته باشد و علی رغم اینکه این ازدواج، بدون اذن همسر اول است، برای زن، حق طلاق، ایجاد نمی گردد.

پس از بررسی ترک زناشویی از طرف مرد و زن و توضیح جداگانه هریک از آن ها، در ادامه، آثار ترک زناشویی از طرف مرد و زن را بررسی خواهیم کرد.

آثار ترک زناشویی از طرف مرد و زن

در قسمت قبل، به توضیح ترک زناشویی از طرف مرد و زن پرداخته و گفتیم که ترک زناشویی از طرف مرد و زن، به چه معنا می باشد. همانگونه که اشاره کردیم، ترک زناشویی از طرف مرد و زن، آثاری به دنبال دارد. در این قسمت، قصد داریم، در خصوص آثار ترک زناشویی از طرف مرد و زن صحبت کنیم و تبعات حقوقی این ترک را بگوییم که عبارت است از:

آثار ترک زناشویی از طرف مرد 

یکی از آثار ترک زناشویی از طرف مرد، این است که زن، در عسر و حرج قرار می گیرد و می تواند با اثبات آن، از دادگاه، تقاضای صدور حکم طلاق نماید. عسر و حرج، به معنای هر وضعیتی است که زن را در مشقت و سختی قرار دهد و ادامه زندگی زناشویی را برای او دشوار سازد.

یکی دیگر از آثار ترک زناشویی از طرف مرد، این است که علی رغم اینکه زن، رابطه جنسی با مرد نداشته و به نوعی تمکین خاص که وظیفه زنان است، انجام نمی شود، چون این موضوع، به علت ترک زناشویی از طرف مرد است، همچنان باید، نفقه زن را بپردازد و در غیر این صورت، زن می تواند، اقدام به شکایت ترک انفاق، کند.

آثار ترک زناشویی از طرف زن

یکی از آثار ترک زناشویی از طرف زن این است که مرد، می تواند اقدام به تقاضای صدور حکم تجویز ازدواج مجدد از دادگاه نماید و علی رغم اینکه این ازدواج، بدون اذن همسر اول است، برای زن، حق طلاق، ایجاد نمی گردد. چراکه به واسطه ترک تمکین خاص، مرد در عسر و حرج جنسی قرار گرفته است.

یکی دیگر از آثار ترک زناشویی از طرف زن این است که زن، از دریافت نفقه، محروم خواهد شد و مرد، تکلیفی بر این امر، نخواهد داشت. چرا که شرط تعلق نفقه به زن، تمکین عام و خاص می باشد. البته، برای این امر، بهتر است مرد، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، اقدام به ثبت اظهارنامه تمکین و سپس دادخواست الزام به تمکین نماید و عدم تمکین زن، بدون عذر موجه را اثبات کند.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در خصوص ترک زناشویی از طرف مرد و زن در کانال تلگرام موسسه دادیاران سروش حق عضو شوید . کارشناسان موسسه نیز آماده اند تا با ارائه خدماتی در زمینه مشاوره حقوقی تلفنی دینا به سوالات شما عزیزان پیرامون ترک زناشویی از طرف مرد و زن پاسخ دهند .